21/10/2008 · Kategori: MUHASEBE VE FİNANS
FATİH ATEŞ
23.09.2008 - İSTANBUL
AYNİ ERZAK YARDIMI
VE
MUHASEBELEŞTİRİLMESİ
Erzak yardımı toplumumuzda önemli bir yer tutmakta ve bir nevi vicdani sorumluluk ve gereklilik gibi görülmektedir. İşletmeler belirli zamanlarda işçilerine erzak yardımı yapmaktadırlar. Bu yardımlar işçilerin moral ve motivasyonunu yüksek tutmakta, işletmeye bağlılıklarını artırmakta ve aidiyet duygusunu yüklemektedir.
Erzak yardımı gibi yardımlar işveren ile işçi arasındaki bağı güçlendirici ve sosyal bir yönü olduğu gibi vergisel ve buna mukabil muhasebe ile ilgili yönü de bulunmaktadır. Bu tür yardımların vergiler ve muhasebe kayıtları karşısındaki durumu incelenmesi gereken bir konu olmaktadır. Vergisel boyutu incelendiğinde bu tür yardımların, gelir vergisi, ve katma değer vergisinin konusuna girdiği görülmektedir.
Gelir vergisinin 61.maddesinde ücret tanımı yapılmış ve “Ücret, işverene tabi ve belirli bir işyerine bağlı olarak çalışanlara hizmet karşılığı verilen para ve ayınlar ile sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaatlerdir” denilmiştir. Aynı kanunun 63.maddesinde “Hizmet erbabına verilen ayınlar, verildiği gün ve yerdeki ortalama perakende fiyatlarına göre değerlenir” denilmektedir.
Buna mukabil.
- Alınan mal toptan alım dolayısıyla perakende satış fiyatından değil de toptan satış fiyatı ile alınmış ise değerleme o yerdeki ve zamandaki ortalama perakende satış fiyatına göre yapılır.
- Firma tarafından verilen mal herhangi bir tedarikçiden perakende satış fiyatı ile alınmış ise alış fiyatı ile değerlenir.
- Firmalar çalışanlarına verdiği malın perakende satışını yapmakta ise değerleme kendi perakende satış fiyatı ile yapılır.
- Değerleme mükellefin başvurması ile taktir komisyonunca da yapılabilinir.
Yapılan Yardımların KDV karşısındaki durumu ise şöyledir. Katma değer vergisi kanununun 1.maddesinde “Türkiyede yapılan aşağıdaki işlemler katma değer vergisine tabidir demiş ve ticari, sınai, zirai faaliyet ve serbest meslek faaliyeti çerçevesinde yapılan teslim ve hizmetler” demiştir.
Aynı kanunun 2.maddesinde teslimi açıklamıştır. Gelir vergisi kanununun 3.maddesinde ise teslim sayılan halleri zikretmiş ve “aşağıdaki haller teslim sayılır” demiştir. 3.maddenin a bendinde “Vergiye tabi malların her ne suretle olursa olsun, vergiye tabi işlemler dışındaki amaçlarla işletmeden çekilmesi, vergiye tabi malların işletme personeline ücret, prim, ikramiye, hediye, teberru gibi namlarla verilmesi” demiştir.
Katma değer vergisi kanunun 5.maddesinde ise hizmet sayılan haller düzenlenmiş ve “vergiye tabi bir hizmetten, işletme sahibinin, işletme personelinin veya diğer şahısların karşılıksız yararlandırılması hizmet sayılı” demiştir.
Yalnız Katma değer vergisinin 9 seri numaralı tebliğinde şu açıklama yapılmış ve “katma değer vergisi uygulamasında personele sağlanan menfaatlerden aşağıda sayılanlar vergiye tabi tutulmayacaktır” denilmiştir. Ve aşağıdaki maddelere yer verilmiştir.
a) Personele işyerinde veya müştemilatında yemek verilmesi
b) Personele yatacak yer veya konut tahsisi,
c) Personelin toplu olarak işyerine gidip gelmesini sağlamak amacıyla yapılan taşıma hizmetleri,
d) Demirbaş olarak verilen giyim eşyası.
Bu tür ayni yardımlar ssk primine esas kazanca tabi tutulmayacaktır. Bu durum 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 80.maddesinin b bendinde şöyle açıklanmıştır. “Ayni yardımlar ve ölüm, doğum ve evlenme yardımları, görev yollukları, seyyar görev tazminatı, kıdem tazminatı, iş sonu tazminatı veya kıdem tazminatı mahiyetindeki toplu ödeme, keşif ücreti, ihbar ve kasa tazminatları ile Kurumca tutarları yıllar itibarıyla belirlenecek yemek, çocuk ve aile zamları, işverenler tarafından sigortalılar için özel sağlık sigortalarına ve bireysel emeklilik sistemine ödenen ve aylık toplamı asgari ücretin % 30'unu geçmeyen özel sağlık sigortası primi ve bireysel emeklilik katkı payları tutarları, prime esas kazanca tabi tutulmaz”
Konu ile ilgli olarak bir örnek aşağıda verilmiştir.
ÖRNEK OLAY: X firmasının 50 personeli vardır. Erzak yardımı için %8 KDV hariç 5.000 YTL değerinde kumanya paketi hazırlatmış ve personeline dağıtmıştır. Stopaj %15, Damga Vergisi %0,6 ve Kdv matrahı için emsal satış tutarı alış fiyatının %5 fazlasıdır.
HESAPLAMALAR
Erzak Tutarı 5.000,00
KDV %8 400,00
Fatura Tutarı 5.400,00
Brüt Ücret : = 5.400,00 / (1- (0,15+0,006)
= 5.400,00 / 0,844
= 6.398,10
Gelir Vergisi = 6.398,10 x 0,15 = 959,72
Damga Vergisi = 6.398,10 x 0,006 = 38,39
KDV Matrahı = 5.000,00 x 1,05 = 5.250,00
KDV %8 = 5.250,00 x 0,08 = 420,00
MUHASEBE KAYITLARI
Erzak Alımı Muhasebe Kaydı
----------------------------------------------------------- / -------------------------------------------------------
157 DİĞER STOKLAR
157 DİĞER STOKLAR
157.10 Personele Dağıtılacak Erzaklar 5.000,00
191 İNDİRİLECEK KDV
191.01 %8 İndirilecek KDV 400,00
320 SATICILAR
320.10 Y firması 5.400,00
Erzak Alım Kaydı
----------------------------------------------------------- / -------------------------------------------------------
Erzak Dağıtımı KDV 'si Muhasebe Kaydı
----------------------------------------------------------- / -------------------------------------------------------
157 DİĞER STOKLAR
157 DİĞER STOKLAR
157.10 Personele Dağıtılacak Erzaklar 400,00
689 DİĞER OLAĞANDIŞI GİDER VE ZARARLAR
689.01 Diğer Olağndışı Gider ve Zararlar 20,00
391 HESAPLANAN KDV
391.08 %8 Hesaplanan KDV 420,00
Erzak Dağıtım KDV Kaydı
----------------------------------------------------------- / -------------------------------------------------------
Erzak Dağıtımı Muhasebe Kaydı
----------------------------------------------------------- / -------------------------------------------------------
335 PERSONELE BORÇLAR
335 PERSONELE BORÇLAR
335.03 Personele Dağıtılacak Erzaklar 5.400,00
157 DİĞER STOKLAR
157.10 Personele Dağıtılacak Erzaklar 5.400,00
Erzak Dağıtım Kaydı
----------------------------------------------------------- / -------------------------------------------------------
Bordro Kaydı
Bordro Kaydı
----------------------------------------------------------- / -------------------------------------------------------
770 GENEL YÖNETİM GİDERLERİ
770 GENEL YÖNETİM GİDERLERİ
770.01 Personel Ücretleri 6.398,11
335 PERSONELE BORÇLAR
335.03 Personele Dağıtılacak Erzaklar 5.400,00
360 ÖDENECEK VERGİ VE FONLAR
360.01 Ödenecek Stopaj 959,72
360.02 Ödenecek Damga Vergisi 38,39
Erzak Bordro Kaydı*
----------------------------------------------------------- / -------------------------------------------------------
* Bordro kaydı ücret bordrosu ile olacağından buradaki kayıt sadece erzak ile ilgili olan kısmı göstermektedir.
Kalıcı Bağlantı Yorum (0) Yorum yaz! Arkadaşına Gönder!
0 yorum yazılmıştır